Inleiding
Over dit gerecht
Baklava is een klassieker uit het Midden-Oosten en de Oost-Mediterrane keuken, met sterke wortels in de Turkse, Griekse en Arabische eetcultuur. Het gerecht bestaat uit ultradunne deeglagen (yufka of filodeeg), flink wat gesmolten boter, een royale laag noten en een zoete siroop op basis van suiker en honing. In Turkse baklava wordt vaak pistache gebruikt, maar walnoot- of gemengde notenvullingen zijn net zo traditioneel.
Voor Nederlandse smaakpapillen is baklava misschien eerst "heftig" zoet, maar juist dat maakt het ideaal als klein, intens dessert: een paar kleine ruitjes bij de koffie, thee of een glas dessertwijn en je bent helemaal tevreden. De combinatie van knapperig, stroperig, notig en licht kruidig (door de kaneel) zorgt voor een smaakervaring die veel verder gaat dan “gewoon zoet”.
In veel culturen is baklava hét feestgebak: voor bruiloften, religieuze feestdagen of familiebezoeken. In Nederland zie je baklava steeds vaker bij Turkse bakkers, op foodfestivals en in moderne restaurants. Thuis zelf maken is minder ingewikkeld dan het lijkt: het is vooral een kwestie van netjes werken en je tijd nemen. Daarbij is het gerecht heel goed vooruit te maken. Integendeel: een nacht rusten maakt de smaak alleen maar beter, omdat de siroop dan diep in alle lagen kan trekken.
Belangrijkste ingrediënten & hun rol
Baklava lijkt misschien simpel – deeg, noten, siroop – maar elk onderdeel speelt een eigen rol in smaak en structuur. Begrijp je die, dan begrijp je ook beter welke wijnstijl daar mooi bij past.
Yufka
De basis van dit recept is yufka: dun, elastisch deeg dat na het bakken superkrokant wordt. Het vormt de vele lagen die baklava zijn typische structuur geven. Elke laag wordt met boter bestreken, waardoor je die combinatie krijgt van knapperig, bros en toch een beetje smeuïg.
Voor wijn is dit belangrijk: die knapperige structuur vraagt niet om een zware, tanninerijke wijn (zoals een flinke rode Bordeaux), maar eerder om een wijn met voldoende frisheid en niet te dominante tannines. Te stevige tannines botsen namelijk snel met de textuur van zoet, knapperig deeg.
Ceviz (walnoten)
Die lichte bitterheid van walnoot vraagt om een wijn die óf:
- zelf wat notige, oxidatieve tonen heeft (zoals sommige sherry’s of bepaalde dessertwijnen), of
- genoeg zoetheid heeft om het bittertje mooi in balans te brengen.
Wijnen met een honing- of notenaroma (denk aan bepaalde Franse en Italiaanse dessertwijnen) sluiten hier vaak prachtig bij aan.
Bal (honing) & suiker
Boter & kaneel
Recipe
| Voorbereidingstijd | 60 minuten |
|---|---|
| Bereidingstijd | 20 minuten |
| Totale tijd | 80 minuten |
| Porties | 4 |
| Moeilijkheidsgraad | Gemiddeld |
Ingrediënten:
- 500 g Yufkavellen
- 250 g Walnoten (grofgehakt)
- 200 g Ongezouten roomboter (gesmolten)
- 200 g Suiker
- 150 ml Water
- 100 ml Honing
- 1 el Citroensap (versgeperst)
- 1 tl Kaneelpoeder
Bereidingswijze:
- Verwarm de oven voor op 170 graden Celsius (hetelucht) en zorg ervoor dat het rooster in het middelste deel van de oven staat.
- Hak de walnoten grof met een mes en meng ze met de kaneel. Zet dit mengsel apart.
- Smeer een ovenschaal (20x30 cm) in met een dun laagje gesmolten boter.
- Leg een vel yufka in de ovenschaal en bestrijk dit met een dunne laag gesmolten boter. Herhaal dit met de helft van de yufkavellen, waarbij je steeds een beetje boter tussen de lagen aanbrengt.
- Verdeel het walnoot-kaneelmengsel gelijkmatig over het yufkadeeg. Druk dit lichtjes aan met de achterkant van een lepel.
- Leg nu de resterende yufkavellen bovenop, weer met een laagje boter tussen elke laag. Zorg dat het bovenste vel volledig bedekt is met boter.
- Snijd de baklava met een scherp mes in kleine ruitjes of vierkantjes. Snijd tot aan de bodem zodat de siroop later goed kan intrekken.
- Bak de baklava in de voorverwarmde oven in 40-45 minuten goudbruin en krokant.
- Maak intussen de siroop. Verwarm het water, de suiker, de honing en het citroensap in een steelpan op matig vuur. Roer totdat de suiker volledig is opgelost en laat de siroop 10-12 minuten langzaam inkoken. Laat iets afkoelen.
- Haal de gebakken baklava uit de oven en giet de warme siroop gelijkmatig over de baklava. Zorg dat het volledig wordt bedekt.
- Laat de baklava minstens 4 uur (bij voorkeur een hele nacht) rusten zodat de siroop goed kan intrekken.
- Serveer de baklava op een mooie schaal en garneer eventueel met een paar extra gehakte walnoten of een snufje kaneel. Geniet ervan!
Voedingswaarden (per portie):
- Calorieën: 450 kcal
- Eiwitten: 6.0g
- Vet: 25.0g
- Koolhydraten: 75.0g
- Zout: 0.2g
Perfecte wijn bij Baklava
- Zoetheid: wijn moet minstens net zo zoet zijn als de baklava.
- Zuur: genoeg frisse zuren om door boter en siroop heen te snijden.
- Aroma:tonen van honing, gedroogd fruit, noten of specerijen zijn ideaal.
Hieronder een paar concrete stijlen die je in Nederland makkelijk vindt.
1. Franse Sauternes of andere Bordeaux-moelleux
- Waarom het werkt:zoet, maar met stevige zuren, waardoor het niet plakkerig wordt.
- Waar te vinden: goede opties rond €12–18 bij Gall & Gall en in sommige grotere Albert Heijn-filialen.
2. Italiaanse Vin Santo
- Waarom het werkt:de notige, gedroogd-fruitaroma’s pakken perfect de ceviz en kaneel op.
- Waar te vinden:speciaalzaken en betere filialen van Gall & Gall; soms bij Dirck III als seizoenswijn, vaak tussen €10–18 voor een halve fles.
3. Spaanse Moscatel of PX (Pedro Ximénez)
- Waarom het werkt:Moscatel geeft een frisse, bloemige tegenhanger; PX gaat vol in de karamel- en honingtoeren.
- Waar te vinden: zowel Albert Heijn als Gall & Gall hebben Moscatel in het zoete segment rond €8–12; PX vind je vooral bij Gall & Gall en Dirck III.
4. Nieuwe Wereld: late harvest Riesling of Gewürztraminer
- Waarom het werkt:frisse zuren, aroma’s van lychee, rozen, steenfruit en soms honing. Heel mooi bij de florale tonen van honing en de warmte van kaneel.
- Waar te vinden:vaak bij Gall & Gall en in grotere Albert Heijn-winkels, meestal tussen €9–15.
Kooktips & technieken
Baklava maken is geen hogere wiskunde, maar er zijn wel een paar punten waarop het vaak misgaat. Met deze tips ga je relaxed aan de slag.
1. Werk snel maar netjes met yufka
Yufka (of filodeeg) droogt razendsnel uit. Haal daarom alleen de vellen uit de verpakking die je nodig hebt en dek de rest af met een licht vochtige doek. Smeer elk vel in met gesmolten boter – niet te dik, maar ook niet zuinig. Droge stukken bakken sneller aan en worden hard in plaats van knapperig.
2. Goed tot op de bodem snijden
Snijd de baklava vóór het bakken in ruiten of blokjes, en ga echt tot op de bodem. Na het bakken is het deeg te hard en breek je alles kapot. Bovendien trekt de siroop later veel beter in als er tot onderin gesneden is.
3. Temperatuur & timing van de siroop
De klassieke truc: hete baklava, warme (niet kokend hete) siroop. In dit recept giet je de warme siroop over de net uit de oven gehaalde baklava. Zo zuigt het deeg de siroop goed op, zonder zompig te worden. Laat daarna minstens 4 uur, liever een nacht, rusten. Dit is hét geheim van goede structuur.
4. Gebruik goede honing en boter
Omdat er maar een paar ingrediënten zijn, proef je de kwaliteit direct. Kies bij voorkeur échte roomboter en een smaakvolle honing (bijvoorbeeld bloemenhoning of een iets donkere variant). Goedkope, heel neutrale honing geeft veel minder diepte.
5. Serveer koel, niet ijskoud
Laat baklava op kamertemperatuur komen voor je serveert. Recht uit de koelkast is de boter te hard en mis je aroma. De wijn serveer je licht gekoeld (dessertwijn rond 8–10 °C); te warm wordt hij log, te koud verdoofd.
Serveersuggesties
Baklava is rijk, dus houd de porties klein. Een of twee stukken per persoon zijn meestal genoeg, zeker als je er wijn bij schenkt.
- Als dessert: serveer op kleine bordjes met een paar extra gehakte walnoten en eventueel een klein lepeltje Griekse of Turkse yoghurt ernaast voor frisheid.
- Bij de koffie/thee: zet een schaal op tafel en laat iedereen zelf pakken. Ideaal na een uitgebreide mezze- of grillmaaltijd.
- Met wijn: schenk de gekozen dessertwijn in kleine glazen (port- of dessertwijnglazen). De combinatie van het stroperige zoet en de frisse zuren in de wijn maakt het geheel minder zwaar.
Wil je variëren, dan kun je naast de klassieke baklava nog wat vers fruit serveren (bijvoorbeeld plakjes sinaasappel of partjes vijg). Dat frist het geheel op en sluit mooi aan bij de fruitige tonen in veel dessertwijnen.
Conclusie
Gebruik de wijnsuggesties in dit artikel als startpunt en laat Gastrona je helpen om precies die fles te vinden die past bij jouw smaak én bij wat er bij Albert Heijn, Gall & Gall of Dirck III in het schap ligt. Zo wordt elke schaal baklava niet alleen een traktatie, maar een complete wijn- en foodervaring waar je gasten het nog lang over zullen hebben.












