Steikur með villisveppum og kartöflum: recept & wijn bij dit rijke IJslandse steakgerecht
Over Steikur með villisveppum og kartöflum
Wat dit gerecht speciaal maakt:
- De steakis boterzacht en rosé – geen doorgebakken schoenzool, maar mals vlees met veel smaak.
- Wilde paddenstoelenzorgen voor diepe, aardse tonen: denk aan bosgrond na een regenbui, notig, umami.
- De aardappelsgeven structuur en comfort, of je ze nu in partjes roostert of als grove puree serveert.
Die combinatie van rijk en aardachtig (jarðkennt) maakt het een ideale kandidaat voor een serieuze wijncombinatie. De smaken zijn krachtig genoeg om een rode wijn met wat body en tannine aan te kunnen, maar vragen tegelijkertijd om finesse: je wilt geen wijn die alles overstemt, maar eentje die het gerecht ondersteunt en spannender maakt.
Belangrijkste ingrediënten & hun rol
Dit gerecht draait om een paar topproducten die samen een mooi geheel vormen. Elk ingrediënt heeft zijn eigen taak – ook in relatie tot de wijnkeuze.
Nautalund (ossenhaas)
De nautalund, ossenhaas, is een van de meest malse delen van het rund. Het vlees is:
- Zacht en fijndradig
- Rijk van smaak, maar niet extreem vet
- Ideaal om kort en heet te bakken
Villisveppir (wilde paddenstoelen)
De wilde paddenstoelen zijn de smaakbom van dit gerecht. Denk aan cantharellen, eekhoorntjesbrood, shii-take of een goede wilde mix. Ze brengen:
- Aardse, bosachtige aroma’s
- Veel umami
- Soms een lichte nootachtige toets
Paddenstoelen vragen in wijn vaak om iets met diepte en kruidigheid. Rode wijnen met subtiel houtgebruik (bijvoorbeeld een Rhône-blend of een Barbera) passen hier prachtig bij. Ook een vollere witte wijn met wat hout en romigheid kan verrassend goed werken als je liever wit drinkt.
Kartöflur (aardappelen)
De aardappels vormen de basis en structuur:
- Ze geven romigheid en vulling
- Ze verzachten het geheel
- Ze zorgen voor dat typische gezellige bord vol‑gevoel
In relatie tot wijn werken aardappels als een soort buffer: ze verzachten tannines en zuren. Daardoor kun je iets makkelijker naar een wijn met wat meer kracht grijpen, zonder dat het snel te heftig wordt.
Boter, room en bouillon
De saus voor de paddenstoelen wordt vaak gemaakt met:
- Boter om de paddenstoelen in te bakken
- Een scheut room voor romigheid
- Een beetje runder- of gevogeltebouillon voor diepte
- Frisse tot middelhoge zuren
- Genoeg concentratie om tegen de saus op te kunnen
Met deze smaakpuzzel in je achterhoofd wordt het logisch waarom bepaalde wijnen zo goed werken als wijn bij Steikur með villisveppum og kartöflum – daar komen we zo uitgebreid op terug.
Recept: Steikur með villisveppum og kartöflum
Basisinformatie
- Porties: 4
- Bereidingstijd: ca. 20 minuten
- Kooktijd: ca. 30 minuten
- Totale tijd: ca. 50 minuten
- Moeilijkheidsgraad: gemiddeld (goed te doen voor de thuiskok)
Ingrediënten
Voor de steak
- 4 stukken ossenhaas (nautalund) à ca. 150–180 g
- 2 el olijfolie
- 25 g roomboter
- Zout en versgemalen zwarte peper
- 2 teentjes knoflook, gekneusd
- 2 takjes tijm of rozemarijn
Voor de aardappels
- 800 g vastkokende aardappelen, geschild
- 40 g roomboter
- 75–100 ml volle melk of kookroom
- Zout en peper naar smaak
- Optioneel: 1–2 el fijngesneden bieslook of peterselie
Voor de saus van wilde paddenstoelen
- 300 g wilde paddenstoelen(bijv. cantharellen, shii-take, oesterzwammen, eekhoorntjesbrood)
- 1 kleine sjalot, fijngesnipperd
- 1 teentje knoflook, fijngehakt
- 30 g roomboter
- 1 el olijfolie
- 75 ml droge witte wijn (of rund-/gevogeltebouillon)
- 100 ml slagroom of kookroom
- 50 ml runder- of gevogeltebouillon
- 1 tl mosterd (mild)
- Zout en peper naar smaak
- Optioneel: 1 tl citroensap voor frisheid
Stap-voor-stap bereiding
1. Aardappels voorbereiden
- Snijd de aardappels in gelijke stukken.
- Kook ze in gezouten water in ca. 15–20 minuten gaar.
- Giet af, laat kort droogstomen en stamp ze grof.
- Voeg boter en melk toe en stamp tot een romige puree. Breng op smaak met zout, peper en eventueel bieslook of peterselie.
2. Wilde paddenstoelen bakken en saus maken
- Maak de paddenstoelen schoon met een borsteltje of keukenpapier (niet onder de kraan houden, dan zuigen ze zich vol water).
- Snijd grotere exemplaren in grove stukken.
- Verhit boter en olijfolie in een koekenpan op middelhoog vuur.
- Bak de paddenstoelen 5–7 minuten tot ze mooi kleuren en het meeste vocht verdampt is.
- Voeg sjalot en knoflook toe en bak 2 minuten zachtjes mee.
- Blus af met witte wijn (of bouillon) en laat 2–3 minuten inkoken.
- Voeg room en bouillon toe, roer de mosterd erdoor en laat de saus zachtjes inkoken tot hij licht bindt.
- Breng op smaak met zout, peper en eventueel een scheutje citroensap.
3. De steak bakken
- Haal de ossenhaas minimaal 30 minuten voor het bakken uit de koelkast zodat het vlees op kamertemperatuur kan komen.
- Dep de steaks goed droog en bestrooi ze royaal met zout en peper.
- Verhit olijfolie in een zware koekenpan op hoog vuur tot de olie net begint te walmen.
- Leg de steaks in de pan en bak ze 1, 5–2 minuten per kant voormedium-rare, afhankelijk van de dikte.
- Voeg in de laatste minuut de boter, knoflook en tijm toe. Lepel de schuimende boter over het vlees.
- Haal de steaks uit de pan en laat ze 5–7 minuten rusten onder aluminiumfolie.
4. Serveren
- Schep een royale lepel aardappelpuree op elk bord.
- Leg de steak ernaast of half op.
- Lepel de saus met wilde paddenstoelen royaal over en rondom de steak.
- Garneer eventueel met wat extra kruiden.
Voedingswaarden (globale indicatie per portie)
- Kilocalorieën: ca. 750–850 kcal
- Eiwit: ca. 40–45 g
- Vetten: ca. 45–55 g
- Koolhydraten: ca. 40–50 g
Dieet- en allergie-informatie
- Bevat:lactose (boter, room, melk), mogelijk gluten als je bouillon met gluten gebruikt
- Niet geschikt voor: veganisten en vegetariërs
- Glutenvrij:kan, mits je glutenvrije bouillon en mosterd gebruikt
Perfecte wijn bij Steikur með villisveppum og kartöflum
- Medium tot volle body
- Frisse zuren om de room en boter te counteren
- Fijne, niet te agressieve tannines
- Vaak een kruidige, aardse of aardbeien-/kersenfruit ondertoon
Hieronder een aantal concrete stijlen en richtingen, met de Nederlandse winkelpraktijk in gedachten.
1. Franse Rhône (Côtes du Rhône, Ventoux, Languedoc‑blend)
Een Côtes du Rhône of vergelijkbare blend op basis van Grenache en Syrah is een schot in de roos:
- Medium body, veel rood fruit, een tikjekruidigheid
- Genoeg tanninevoor de steak, maar niet té hard
- Vaak een lichte aardse toon die mooi matcht met de paddenstoelen
Bij Gall & Gall en Dirck III vind je in de range €8–15 volop Côtes du Rhône en Zuid-Franse blends die hier perfect bij passen. Kijk naar termen als Côtes du Rhône Villages, Grenache-Syrah of Rhône blend.
2. Italiaanse Barbera (Piemonte)
- Veel zuren, weinig harde tannines
- Zwart en rood fruit, soms een vleugje specerijen
- De frisheid snijdt goed door de romige aardappelpuree en saus
3. Pinot Noir (Frankrijk of Nieuw‑Wereld)
Hou je van iets eleganters? Dan is Pinot Noir een fantastische wijn bij Steikur með villisveppum og kartöflum:
- Lichte tot medium body
- Rode bessen, kersen, vaak eenaardse ondertoon – top bij paddenstoelen
- Zachte tannines, waardoor het gerecht luchtiger aanvoelt
4. Volle witte wijn als alternatief: Chardonnay met een beetje hout
- Romige textuur sluit aan bij de saus en de aardappels
- Subtiele vanille- en toasttonen passen verrassend goed bij paddenstoelen
- Frisse zuren zorgen dat het gerecht niet te zwaar wordt
5. Spannende alternatieven (Spanje & Portugal)
Ben je toe aan iets nieuws? Dan zijn dit mooie alternatieven:
- Spaanse Tempranillo(bijvoorbeeld Rioja Crianza): rijp rood fruit, hout, zachte tannine – erg mooi bij het rundvlees en de saus.
- Portugese Douro-blend: stevig maar vaak elegant, met kruidige, aardse tonen die aansluiten bij de paddenstoelen.
Kooktips & technieken
Een gerecht als dit is niet moeilijk, maar staat of valt met een paar details.
Steak perfect bakken
- Kamertemperatuur: haal de ossenhaas op tijd uit de koelkast; ijskoud vlees gaart ongelijkmatig.
- Droogdeppen: zo krijg je een mooie korst in plaats van dat het vlees gaat koken.
- Pan echt heet: wacht tot de olie begint te walmen voordat de steak erin gaat.
- Niet schuiven: laat het vlees liggen voor een goede Maillard‑korst.
- Rust geven:5–7 minuten onder folie, anders verlies je alle sappen op het bord.
Paddenstoelen met smaak
- Niet wassen onder de kraan: ze zuigen zich vol water en worden zompig.
- Pan niet te vol:bak desnoods in twee keer, anders stoven ze in hun eigen vocht.
- Hoog vuur, geduld:eerst goed kleuren, dán pas de sjalot en knoflook erbij.
Saus in balans
- Laat de wijn of bouillon echt inkoken voor je de room toevoegt; zo krijg je meer smaak.
- Proef op het eind en voeg eventueel een vleugje citroensap toe als de saus te zwaar of vlak is.
Wijn & temperatuur
- Rode wijnen: schenk op 15–17 °C, niet kamerwarm; dat maakt de wijn frisser en minder log.
- Witte wijnen: 10–12 °C, zeker bij vollere Chardonnay – te koud en de smaken vallen weg.
Serveersuggesties & gezellig tafelen
- Serveer de aardappelpuree in een warme, wijde schaal, zodat iedereen zelf kan opscheppen.
- Leg de steaks eventueel in plakken gesneden op een groot bord, met depaddenstoelensaus eroverheen.
- Een simpele groene salade met een frisse vinaigrette (geen roomsaus) zorgt voor wat luchtigheid naast het rijke bord.
- Gebruik voorverwarmde borden, zodat alles langer warm blijft.
Voor de wijn: zet liever één of twee goede flessen op tafel dan van alles een beetje. Kies bijvoorbeeld:
- Een Côtes du Rhône of Barbera als rode hoofdwijn
- Een houtgerijpte Chardonnay als alternatief voor wie wit wil









